TIPS OP EEN RIJ

  • Neem initiatief: om je eigen loopbaan vorm te geven / om met jezelf aan de slag te gaan / om te doen wat je echt leuk vindt, etc
  • Zoek een persoonlijk ontwikkelingstraject dat past bij wat jij wil leren
  • Ontwikkel bewustzijn over wat zich in jouw gevoel en lichaam voordoet.
  • Als het mogelijk is binnen jouw werk: zet een platform op voor hoogbegaafden en maak dit zo laagdrempelig mogelijk. Breng het onder de noemer van diversiteit. Zoek sponsors in sleutelposities die jou hierin steunen en faciliteren.

 

Zet een HB-netwerk op binnen je bedrijf

Hoogbegaafde werknemers vinden vaak herkenning bij hoogbegaafde collega’s. Een informeel, intern, netwerk opzetten met je hoogbegaafde collega’s kan dan ook goed werken om aansluiting te vinden en te sparren. Het kan ook helpen als je initiatieven van de grond wil krijgen.

Een voorbeeld van zo’n initiatief: Als Ellen binnen haar functie mensen spreekt waarvan ze vermoedt dat deze hoogbegaafd zijn en tegen dilemma’s aanlopen, stuurt zij ze door naar een HB-collega. Deze collega start dan een coachingstraject met ze. Dit initiatief werkt vooral door de openheid, betrokkenheid en herkenning van de groep HB-ers door Ellen, in combinatie met de coachingsvaardigheden van haar collega.

Dat geldt ook voor het initiatief binnen het bedrijf waar Anna werkt. Anna heeft samen met een aantal andere HB-ers een platform en programma opgezet om HB-ers te ‘activeren’ en hun potentieel beter te benutten. Zij wilde graag het onderwerp HB onder de aandacht brengen. Eerst liep het wat stroef maar de aanpak die aansloeg was openstellen van het platform voor mensen met hoogbegaafde familieleden of mensen die “er gewoon meer over willen weten”. Dit maakte het veel laagdrempeliger voor mensen die ‘nog niet uit de kast’ waren of die zich schaamden.

Anna heeft er verder voor gezorgd dat het onderwerp HB binnen haar organisatie onder de paraplu van diversiteit is gekomen. Die stap is heel effectief geweest: managers en HR omarmden de visie en een groeiend aantal mensen meldde zich aan. Anna geeft aan dat het voor bedrijven loont om mensen erkenning te geven. Dat kan bijvoorbeeld zijn: mensen middels een forum een kans geven om elkaar te ontmoeten.

Hoogbegaafdheid is nog steeds een taboe. Het begrip binnen het thema diversiteit plaatsen kan een goede manier zijn om het bespreekbaar te maken.

Wendy heeft ruim 10 jaar bij de Overheid gewerkt. In haar laatste functie was ruimte voor eigen initiatieven en had zij voldoende mogelijkheden om zich te ontwikkelen. Er was een experimentencentrum waarbinnen zij de mogelijkheid kreeg om een speciaal programma voor HB-ers op te zetten. Mensen die zich in haar uitnodiging herkenden namen het initiatief om deel te nemen aan het programma. Ze kwamen vanuit het gehele land toegestroomd. Op basis van het Delphi model begeleide Wendy binnen dit programma als groepscoach een aantal groepen HB-ers in het accepteren van hun hoogbegaafdheid, en het omgaan met de kenmerken daarvan. Onderwerpen waren: balans zoeken in het werk en krachten en valkuilen benoemen. Door deze groep stonden mensen meer ontspannen in hun werk. De waarde van de groep was vooral de wederzijdse herkenning en op eigen niveau kunnen uitwisselen van kennis en informatie.

Kies een passend persoonlijk ontwikkelingstraject

Chris zegt: “Als je weet waar je iets te leren hebt, ga er dan mee aan de slag”. In zijn geval was dat een Young Professional Programma, aangeboden door zijn werkgever. De 20-daagse cursus/ opleiding had als doel: persoonlijk ontwikkelen. Voor Chris heeft dit als resultaat gehad dat hij zich zelf goed heeft leren kennen. Hij kan nu op een professionele manier zeggen wat hij ergens van vindt, geeft eerder zijn mening en hij vraagt en geeft geregeld feedback aan collega’s. Hij is een goede netwerker geworden en bij borrels is hij aanwezig.

Ook Eva heeft in eerste instantie een intern traject van haar werk benut. Daarin ontdekte ze haar hoogbegaafdheid. Vervolgens heeft zij een extern coachingstraject doorlopen bij een HB-gespecialiseerde coach en tevens een psychologisch traject gevolgd. Deze trajecten hebben haar enorm geholpen om inzicht te krijgen in zich zelf en om te gaan met haar faalangst. Het externe coachtraject is betaald door haar werkgever, die inzag dat er een wederzijds belang was. Eva geeft aan dat het effectief is om trajecten als kansen aan te grijpen: in het intervisie-/coachtraject dat ze intern volgde heeft ze ervoor gekozen om open te zijn en te kijken hoe dit haar kon kan helpen. In een opwelling is ze eerlijk geweest en heeft ze gezegd dat ze moeilijk om kan gaan met kritiek. Voor haar betekende kritiek krijgen “dat je van alles niet goed gedaan hebt, dat je gefaald hebt”. Ze sloeg op zulke momenten dicht of werd emotioneel. Ze vatte het zeer persoonlijk op en werd er verdrietig van. Want ze had dan voor haar gevoel niet aan de verwachtingen voldaan. De interne coach herkende al snel de HB van Eva en heeft haar doorverwezen naar een gespecialiseerde HB-coach.

“Af en toe stilstaan bij “hoe gaat het nu’ helpt me om in balans te blijven”.

Eva geeft aan dat het voor haar goed werkt om dieper en fundamenteler bezig te zijn met waar ze staat. Door zich geregeld af te vragen “wie ben ik en hoe verhoud ik me tot andere personen” werkt ze thema’s uit en worden nieuwe inzichten haar eigen. Ze vindt het belangrijk om de onderwerpen die ze afgelopen jaren behandeld heeft in de coaching nu een vervolg geven.

Besef dat je ‘de oplossing bent voor je eigen probleem’

De geïnterviewde hoogbegaafden komen regelmatig met opmerkingen als: “Ik ben degene die me zal moeten aanpassen, de wereld zal niet veranderen”. Zij zijn van mening dat ze de oplossing zijn voor hun eigen “probleem”.

Lily illustreert dat aan de hand van een voorbeeld. Haar moeder zei vroeger vaak tegen haar dat ze te snel praatte. In plaats van boos te worden op haar moeder (omdat die gewoon niet snel genoeg luistert) heeft Lily geleerd meer begrip te krijgen voor hoe het werkt in communicatie met anderen. Aanpassen, en bijvoorbeeld langzamer praten, hoort daar bij.

“De verandering zit in HB-ers zelf: je bent je eigen oplossing.”

Julia vult aan dat het belangrijk is om uit de slachtofferrol te komen. Zij doet dat door zich af te vragen: “Hoe verbeter ik dingen en neem ik ze in eigen hand?” Een positieve inslag helpt haar daarbij. Zo kan zij haar energie richten op de dingen die ze echt waardevol vindt.