Houd de relatie met collega’s taakgericht

Voor veel mensen een belangrijk onderdeel van hun werk: even praten over dagelijkse beslommeringen. Bij de koffie-automaat, op kantoor, overal vinden chit-chats plaats. Jij hebt er wellicht een hekel aan, je komt liever meteen to the point!

Zo ook Puff. Het interesseert hem oprecht niet wat anderen doen met hun vrije tijd. Dat is geen botheid of onwil, de interesse hiervoor is er gewoon niet bij hem. Hij heeft het gevoel dat hij acteert als hij hier wel over moet praten. Puff heeft dit bij zijn manager aangegeven en hem tevens om advies gevraagd. Samen hebben ze afgesproken dat Puff gewoon zijn werk doet en zich aan de sociale conventies mag onttrekken.

Het bespreekbaar maken van deze behoefte heeft Puff geholpen om zich geaccepteerd te voelen, ook al blijkt  in de praktijk men toch nog graag te willen dat hij wel meedoet. Enige tijd geleden begreep hij dat er collega’s zijn die hem afstandelijk/ ontoegankelijk vinden. Dat houdt ze tegen om met hem te communiceren. Puff is toen hij dit hoorde actief op zoek gegaan naar deze collega’s om de zaak te bespreken. Hij heeft helder uitgelegd hoe hij ertegen aan kijkt. Dat heeft geholpen om begrepen te worden. Voor Puff is het niet zo erg als collega’s hem niet begrijpen. Binnen zijn team is hij specialist op zijn vakgebied en kan hij als enige bepaalde taken uitvoeren. Voor deze taken wordt hij ingezet, maar met zijn teamgenoten hoeft hij niet samen te werken. De mensen met wie hij wel (inhoudelijk) moet samenwerken hebben ook deze expertise en hetzelfde kennisniveau. Daarmee kan hij meteen de inhoud in en praten over de projecten.

“Met mijn managers heb ik het soms moeilijk, ze werken vertragend voor me. Ik heb me zelf aangeleerd deze mensen toch te verdragen. Daarbij vertel ik ze gewoon waar ik inhoudelijk mee bezig ben. Daar neem ik tijd voor”.

Formuleer uitnodigende zinnen

Zeg jij van nature meestal direct wat je ergens van vindt? Ben je direct in je communicatie? Dan heb je misschien wel eens gemerkt dat dat weerstand kan oproepen bij anderen.

Puff heeft geleerd zich subtieler en genuanceerder uit te drukken. Hij noemt het ‘sociale gebeuren’ een struikelblok. Zijn oplossing is tegenwoordig om eerst even stil te staan bij het feit dat hij mogelijk te direct kan zijn met wat hij wil zeggen. Vervolgens verzint hij een subtielere formulering. Ook heeft hij het ‘ik-vind’-principe aangeleerd (in tegenstelling tot “het is zo” of “jij bent een …”). Hiermee probeert hij wat hij zegt bij zichzelf te houden en het als zijn mening te presenteren. Niet als de waarheid.

“Ik denk dat …, zou het zo kunnen zijn dat?”

John zit sinds kort op een nieuwe klus. Zijn team kent hem nog niet zo goed. Laatst wilde hij dat het team iets zou uitzoeken voor hem. In zijn vorige team wist men, dat als John suggereerde “je zou wellicht nog even … kunnen uitzoeken” dat ze dat maar beter konden doen. Want als John het zegt dan klopt het. Nu met het nieuwe team kwam John erachter dat deze manier van verwoorden nog niet duidelijk genoeg was. Bij de volgende team-meeting was het uitzoeken namelijk niet gebeurd. In plaats van boos te worden realiseert John zich dat hij uitvoeriger had moeten uitleggen wat er gedaan moest worden: hij had bij het nieuwe team niet goed genoeg gecheckt (middels vragen) of zijn boodschap helder was.

”Zou het wat zijn om …?”, “Ik stel voor dat we …”.

Ook bij conflicten of meningsverschillen hanteert John de strategie van uitnodigende zinnen. Als het botst op inhoud richt hij zich op de feiten en als het botst op de richting of de ideeën stelt hij vragen met een suggestiesfeer: ”Zou het wat zijn om …?”, “Ik stel voor dat we …”. Dit zorgt ervoor dat John een succesvolle manager is die veel voor elkaar krijgt en geliefd is bij de teams die hij aanstuurt.

 

Zoek naar helpende overtuigingen – weet waarom je je werk wil volhouden

Verschillende hoogbegaafden vertelden ons dat ze werk heel praktisch zien: het is een middel om geld te verdienen. Er moet immers gegeten en gewoond worden. Ook vertelden ze dat ze niet al hun passie en energie perse zoeken in hun dagelijks werk, maar dat ze juist ook voldoening halen uit activiteiten buiten het werk. Deze hoogbegaafden vinden het fijn als hun werk niet al hun energie vraagt. Misschien helpt het jou om dat ook zo zien?

Anna heeft haar jeugd deels in Spanje doorgebracht. Na succesvolle afronding van haar studie psychologie (in Nederland) werkt ze nu ruim zestien jaar bij dezelfde werkgever. Door grote interne veranderingen binnen het bedrijf, alsook door zelf werkzaamheden te zoeken die haar inspireren en haar aan het hart gaan, is haar werk met wat ups en downs al die tijd uitdagend gebleven. Daarnaast heeft zij een gezin dat aandacht van haar vraagt. Anna zegt: “Mijn gezin heeft tijd en aandacht nodig en er moet brood op de plank komen. Zelf-actualisatie op het werk komt dan even op de tweede plaats”. Naast deze pragmatische insteek heeft ook het actief oppakken van eigen hobbels haar geholpen in volhouden, doorzetten en vormgeven in en van haar loopbaan.

“Werken hoeft niet altijd leuk te zijn maar de werkomgeving wel – en het werk moet wél interessant zijn (verveling is dodelijk – leidt tot bore-out).”

Willem staat hier hetzelfde in. Hij zegt: “Het is niet zo dat ik dagelijks met forse tegenzin naar mijn werk zou kunnen gaan, maar werk hoeft ook weer niet per se leuk te zijn”. Voor Willem is werk “slechts” werk. Hij vindt zijn werk OK en dat is mooi meegenomen. Hij vindt het belangrijk om regelmatig vast te stellen hoe erg “niet passend” de plek is en zich te realiseren dat er overal wel iets is dat niet past. Waarschijnlijk ben je daar zelf de oorzaak van. HB-ers zijn nogal eens de vierkante bout in een rond gat. Willem geeft aan dat het kan helpen om je best te doen om je werk alsnog passend maken, of je dat nu doet door jezelf aan te passen of door meer ruimte te creëren. Niet te gauw weglopen is zijn advies. Je onrust zal op een nieuwe plek in een mum van tijd weer terug zijn.

“Loop niet te snel weg, je onrust zal ergens anders snel weer terug komen. Sta soms even stil bij de vraag: waarom heb ik ook alweer voor deze baan gekozen?”

Tot slot zegt Puff dat het hem helpt om zich van tijd tot tijd te realiseren “waarom heb ik ook alweer voor deze baan gekozen?” In zijn geval was dat er bewust voor kiezen om heel dichtbij zijn werk te wonen. Hij heeft er een hekel aan om in volle treinen te zitten en zorgt er dus voor dat hij lopend of op de fiets naar zijn werk kan. Als het even minder lekker loopt op zijn werk dan helpt deze gedachte. Daarnaast betaalt het werk goed en vindt hij het werk inhoudelijk leuk. Ook belangrijke gedachten als het even tegenzit.

Ontloop procedures op een creatieve manier

Vaste procedures, bureaucratische rompslomp … ze vertragen je bij het halen van je doel! Maar feit is … je verandert er vaak niks aan. Daarom kan het handig zijn om er creatief mee om te gaan. Zoek de grenzen of mogelijkheden op.

Puff doet dit door af en toe situaties te benoemen als ‘noodgeval’ Hij heeft gemerkt dat er in die gevallen makkelijker vaste procedures worden losgelaten. Concreet gaat dat zo: In zijn werk als ICT-er wil Puff graag zo snel mogelijk een probleem oplossen. Formeel moet hij dan allemaal procedures door, maar die werken vertragend. Puff negeert deze procedures soms en gaat gewoon door met het probleem oplossen. Als hij achteraf wordt aangesproken op het niet volgen van de procedures zegt hij: “het was een noodgeval, het moest worden opgelost”. Voor hem is het belangrijk zijn doel van te voren helder te hebben en te bepalen hoe hij daar komt, het liefst doet hij dat via alternatieve oplossingen. Die werken vaak sneller dan de reguliere weg.

“Het was een noodgeval, het moest worden opgelost”.

Denk aan hobbyprojecten tijdens verplichte bijeenkomsten

Verveel jij je vaak tijdens vergaderingen, bijvoorbeeld omdat je de oplossing voor het probleem dat wordt besproken allang weet? Probeer dan de tijd die je moet wachten eens op een effectieve manier te benutten.

John zegt dit als volgt te doen: “Ik heb mezelf aangeleerd om na te denken over andere hobby’s wanneer ik me in een vergadering of op een borrel verveel. Mijn hobby’s bestaan vaak uit ingewikkelde vraagstukken, dus er is altijd wel iets om over na te denken. Daarnaast ben ik er goed in om mensen te observeren, dat vind ik ook leuk. Zo kom ik de tijd wel door”. John voldoet op deze manier aan zijn sociale verplichting (hij is aanwezig) en gebruikt zijn tijd tevens op een voor hem prettige manier.

“Op de achtergrond heb ik altijd een paar hobby’s, zoals kwantum mechanica, draaien”.

Ook Willem en Eva gebruiken deze strategie. Willem zegt: “Ik mis het vermogen om me te vervelen. Er is in mijn hoofd altijd voldoende aan de hand om mee bezig te zijn. Ik vind een doodstille zondagnacht op mijn werk dan ook net zo oké als een drukke dagdienst”.

Eva moet in haar baan als advocaat af en toe als wingman van haar baas optreden en bij een sessie zitten. Ze stoort zich er regelmatig aan dat ze op die momenten niet de door haar gewenste ruimte krijgt. Het frustreert haar als ze slechts moet zitten en luisteren naar wat hij aan het vertellen is. Ze verliest dan haar scherpte en vindt dat ze geen waardevolle bijdrage  kan leveren. Dit lost ze op twee manieren op: “Soms maak ik in mijn hoofd alvast ander werk af, soms ga ik analyseren wat er gebeurt en me afvragen wat ik zelf zou doen in deze zaak. Ik vraag me dan bijvoorbeeld af: Wat zou ik wanneer zeggen?”

“Soms maak ik in mijn hoofd alvast ander werk af”.

Puff benut de  momenten dat hij moet wachten door zijn kennis te verbreden. Wanneer de computer een software update krijgt, of als collega’s nog bezig zijn met klussen af te ronden waarvan hij de uitkomst nodig heeft,  zoekt hij informatie over nieuwe applicaties of installeert hij een compleet CRM systeem voor een goede vriendin. Hij geeft aan dat het helpt om vooraf voor jezelf een lijstje te maken van dingen die je nog wil uitzoeken of uitvoeren. Als je dan even moet wachten pak je het lijstje erbij en kies je de taak waar je zin in hebt.

Doe meerdere dingen tegelijkertijd

Het gebeurt regelmatig dat Puff zich verveelt op zijn werk. Dat kan verschillende oorzaken hebben. Soms moet hij wachten op een systeem update of op werk van collega’s. Hij lost dit op door tijdens de wachturen zijn kennis te verbreden. Zo zoekt hij dan informatie op over nieuwe applicaties of installeert een compleet CRM systeem voor een goede vriendin. De tip van Puff is om als HB-er uit te zoeken wat je écht graag wilt en waar je je HB-energie in kwijt kan. Zorg dat je activiteiten doet waar je mentaal wordt geprikkeld of uitgedaagd. Voor Puff is dat de ICT. Hij haalt daar veel plezier en energie uit en het geeft hem de kans om steeds nieuwe dingen te ontdekken.

“Zoek taken waarin je je HB-energie kwijt kunt”

Kim beschrijft zichzelf als een snelle processor die daarbij snel kan schakelen. Ze analyseert zaken bijzonder vlot, heeft snel een overzicht van de situatie en kan deze op meerdere niveaus doorzien. Daarbij kan ze snel schakelen tussen de verschillende niveaus. Ze wordt niet snel moe van veel informatie of werk tegelijk, maar vindt dit juist leuk. Een quote: “ik ben op mijn best tijdens de inwerkperiode”. In haar werk zorgt ze ervoor dat ze veel verschillende taken te doen heeft en met veel verschillende mensen te maken heeft. Daarmee creëert ze haar schaakborden.

Gebruik je snelle informatieverwerking effectief

Een onderdeel van het werk van Puff in de IT is om scenario’s door te rekenen. Puff kan dit door zijn uitzonderlijk snelle informatieverwerking in ongekend hoog tempo. Hij heeft lang gedacht dat dit “gewoon” was maar heeft inmiddels door dat hij buitengewoon snel denkt. Dit talent benut hij in zijn werk maximaal, bij voorbeeld door veel verschillende dingen tegelijk te doen. Terwijl de ene applicatie nog aan het rekenen of updaten is gaat Puff dan al verder met een ander programma. Andere collega’s zouden wachten tot de update klaar is. Puff vindt het heerlijk om in zijn werk snel te schakelen tussen taken.

Kim noemt dit vermogen ook wel ‘schaken op meerdere borden tegelijk’. Ze beschrijft zichzelf als een processor die snel kan schakelen. Ze analyseert zaken bijzonder vlot, heeft snel overzicht van de situatie en kan deze op meerdere niveaus doorzien. Daarbij kan ze snel schakelen tussen de verschillende niveaus. Ze wordt niet snel moe van veel nieuwe informatie of werk tegelijk, maar vindt dit juist leuk: “ik ben op mijn best tijdens de inwerkperiode”. In haar werk zorgt ze ervoor dat ze veel verschillende taken te doen heeft en met veel verschillende mensen te maken heeft. Daarmee creëert ze haar schaakborden.

Enkele grote bedrijven maken gebruik van initiatieven om innovatieve oplossingen te bedenken voor uitdagende projecten, de zogeheten denktanks. Deze bedrijven (h)erkennen het ‘anders zijn’ van hoogbegaafden, en bieden de kans om na te denken en hun creativiteit te benutten.

“Zet je snelle informatieverwerking en schakelvermogen zoveel mogelijk in”

Kies een baan die praktisch past in jouw leven

Puff kiest er bewust voor om heel dichtbij zijn werk te wonen. Hij heeft er een hekel aan om in volle treinen te zitten en zorgt er dus voor dat hij lopend of op de fiets naar zijn werk kan. Als het even minder lekker loopt op zijn werk dan helpt deze gedachte. Daarnaast betaalt het werk goed en vindt hij het werk inhoudelijk leuk. Ook belangrijke gedachten als het even tegenzit.

“Zet de inhoud en voorwaarden van je werk zoveel mogelijk naar jouw hand”

Na haar trouwen en het krijgen van Anna kinderen, waaronder een tweeling. Zij maakte, mede door het slaapgebrek, een zware periode door. Wat haar in die periode heeft geholpen is het nieuwe werken (tijd- en locatie-onafhankelijk kunnen werken). Zij had al vroeg bij haar werkgever een laptop gekregen om rond haar migraines heen te werken en het nieuwe werken deed net zijn intrede bij het bedrijf. Voor haar op dat moment dé uitkomst. Haar drukke gezinsleven vraagt van haar om pragmatisch met werktijd om te gaan. Ze pakt hobbels actief op en blinkt uit in volhouden, doorzetten en vormgeven van haar loopbaan. Zo heeft zij zich bijvoorbeeld actief ingezet voor  de erkenning van hoogbegaafdheid en voor het belang van het nieuwe werken voor avondmensen, en heeft zij ook mede vorm gegeven aan het  diversiteitsbeleid binnen haar bedrijf.

Kies en creëer zoveel mogelijk je eigen omgeving

Onze omgeving bepaalt voor een groot gedeelte hoe we ons ontwikkelen. Op jonge leeftijd kan je daar nog niet zoveel invloed op uitoefenen. Maar als volwassene (vaak) wel!

Frans is creatief van geest en ontdekte al op jonge leeftijd dat hij in een omgeving wilde leven waarin hij er onvoorwaardelijk mocht zijn. Hij vond dit destijds in het omgaan met dieren. Ook nu wil hij niet beoordeeld worden op wat hij denkt en wil. Hij kiest daarom heel zorgvuldig zijn klanten, opdrachtgevers en andere mensen met wie hij omgaat. Dit doet hij op basis van wederkerigheid en respect. Hij zorgt er daarnaast voor dat zaken die hem overlast en stress bezorgen zoveel mogelijk uit zijn leven blijven. Hij sluit zich bijvoorbeeld van bepaalde input af als deze hem geïrriteerd of geëmotioneerd maakt. Concreet is dat het journaal.

Kort gezegd: Frans stelt dat je soms beter iets of iemand uit je leven kan zetten. Zeker mensen die jou niet accepteren. Daarbij is het de kunst om niet de strijd aan te gaan, maar weg te blijven. Sommige klanten verwijst hij bijvoorbeeld door naar iemand anders.

“Ga verbinding aan met stukjes van de wereld.”

Ook Puff kiest zijn omgeving bewust. Zijn sociale netwerk hoeft niet groot te zijn. Hij beschrijft zichzelf als een sociaal teruggetrokken persoon. Puff ontloopt ‘normale’ mensen en zoekt juist graag HB-ers op. Daar heeft hij een klik mee. Hij heeft drie hele goede vrienden. Dat is voor hem voldoende en bevredigt zijn behoefte aan diepgang. Met deze mensen voelt hij zich veilig als hij op zaterdagmiddag de drukke binnenstad in wil. Hij houdt dan zijn vrienden in de gaten en sluit zich af voor de rest van alle prikkels.

Puff heeft ook bewust zijn werktijden aangepast. Hij begint heel vroeg en stopt midden op de middag. Daarna kan hij boodschappen doen als het rustig is in de supermarkt. Als het onverwacht toch te druk is loopt hij weg.

Puff

Puff ontwikkelt en onderhoudt Oracle databases. Hij is een einzelgänger die rechtlijnig redeneert en tegelijkertijd geboeid is door Schopenhauer.

“Ik kom alleen naar mijn werk om mijn werk te doen. Heel erg goed te doen”.